ВПЛИВ ВАРІАНТІВ ГЕНІВ VDR (RS731236) ТА NOS3 (RS1143634) НА ПОКАЗНИКИ КАРДІОМЕТАБОЛІЧНОГО ПРОФІЛЮ У НОВОНАРОДЖЕНИХ
Клінічна медицина

ВПЛИВ ВАРІАНТІВ ГЕНІВ VDR (RS731236) ТА NOS3 (RS1143634) НА ПОКАЗНИКИ КАРДІОМЕТАБОЛІЧНОГО ПРОФІЛЮ У НОВОНАРОДЖЕНИХ

Опубліковано 04.02.2026

Автор(и):

В.І. Похилько
Полтавський державний медичний університет image/svg+xml
https://orcid.org/0000-0002-1848-0490
Ю.І. Чернявська
Полтавський державний медичний університет image/svg+xml
https://orcid.org/0000-0002-4522-7538
О.В. Яковенко
Полтавський державний медичний університет image/svg+xml
https://orcid.org/0009-0001-1062-9035
А.В. Давиденко
Полтавський державний медичний університет image/svg+xml
https://orcid.org/0000-0002-4042-644X
З.І. Россоха
Національний університет охорони здоров'я України імені П. Л. Шупика image/svg+xml
https://orcid.org/0000-0002-4767-7364

Анотація:
Дослідження генетичних факторів, що впливають на розвиток гіпоксично-ішемічних уражень у новонароджених, є актуальним напрямком сучасної неонатології. У роботі проаналізовано асоціації варіантів генів NOS3 та VDR з клінічними та кардіогемодинамічними показниками у новонароджених, з урахуванням стану здоров’я матерів. При багатофакторному регресійному аналізі встановлено, що генотип CC VDR асоціювався зі зниженням артеріального тиску (β=−8,17; p=0,016). Найбільш значущим предиктором рівня артеріального тиску був pH венозної крові (ВШ=0,61, p=0,004). Генотип TT гена NOS3 асоціювався зі значним підвищенням ризику гіпотензії у новонароджених з ГІУ ЦНС (ВШ=11,7; p=0,043), Виявлені тенденції до змін показників серцевої функції та судинного тонусу свідчать про генетичну детермінованість у формуванні індивідуальної реакції на гіпоксію. Отримані результати розширюють уявлення про патогенез неонатальних порушень та можуть бути використані для стратифікації ризику і персоналізації лікування.
Ключові слова:
VDR NOS3 новонароджені кардіометаболічний профіль гіпоксично-ішемічне ураження центральної нервової системи варіанти генів артеріальний тиск
Посилання:
  1. Abouzid M, Kruszyna M, Burchardt P, Kruszyna L, Główka FK, Karaźniewicz-Łada M. Vitamin D receptor gene polymorphism and vitamin D status in population of patients with cardiovascular disease – a preliminary study. Nutrients. 2021;13:3117. https://doi.org/10.3390/nu13093117.
  2. Berezenko VS, Mykhailiuk KhZ, Rossokha ZI, Kyriachenko SP. Correlation of polymorphous variants (ApaI, TaqI, BsmI) of the VDR receptor gene with the vitamin D level and liver fibrosis in children with autoimmune hepatitis. Zaporozhye Med J. 2019;21(4):458-465. doi:10.14739/2310-1210.2019.4.173196.
  3. Carbone F, Liberale L, Libby P, Montecucco F. Vitamin D in atherosclerosis and cardiovascular events. Eur Heart J. 2023;44(23):2078-2094. doi: 10.1093/eurheartj/ehad165.
  4. Chekalina NI. Resveratrol has a positive effect on parameters of central hemodynamics and myocardial ischemia in patients with stable coronary heart disease. Wiad Lek. 2017;70(2):286-291.
  5. Creo AL, Tebben PJ, Fischer PR, Thacher TD, Pittock ST. Cardiac arrest in a vitamin D-deficient infant. Glob Pediatr Health. 2018;5:2333794X18765064. doi:10.1177/2333794X18765064.
  6. Cyr AR, Huckaby LV, Shiva SS, Zuckerbraun BS. Nitric oxide and endothelial dysfunction. Crit Care Clin. 2020;36(2):307–321. doi: 10.1016/j.ccc.2019.12.009.
  7. Galleze A, Djaballah-Ider FZ, Gouaref I, Atmani SM, Allal K, Touil-Boukoffa C, et al. Involvement of vitamin D receptor gene polymorphism in increased cardiovascular risk disease in the Algerian population. Int J Mol Sci. 2025;26(19):9627. doi:10.3390/ijms26199627.
  8. Muscogiuri G, Altieri B, Annweiler C, Balercia G, Pal HB, Boucher BJ, et al. Vitamin D and chronic diseases: the current state of the art. Arch Toxicol. 2017;91(1):97–107. doi: 10.1007/s00204-016-1804-x.
  9. Neyestani TR. Vitamin D receptor (VDR) gene polymorphisms modify the response to vitamin D supplementation: a systematic review and meta-analysis. Nutrients. 2022;14(3):559. doi:10.3390/nu14030559.
  10. Siyah Bilgin B, Gonulal D. Association between vitamin D level and community-acquired late-onset neonatal sepsis. Arch Argent Pediatr. 2020;118(4):265-272. doi: 10.5546/aap.2020.eng.265.
  11. Stuehr DJ, Haque MM. Nitric oxide synthase enzymology in the 20 years after the Nobel Prize. Br J Pharmacol. 2019;176(2):141–153. doi: 10.1111/bph.14533.
  12. Sun H, Long SR, Li X, Ge H, Liu X, Wang T, et al. Serum vitamin D deficiency and vitamin D receptor gene polymorphism are associated with increased risk of cardiovascular disease in a Chinese rural population. Nutr Res. 2019;61:13-21. doi:10.1016/j.nutres.2018.09.002.
  13. Tabaei S, Motallebnezhad M, Tabaee SS. Vitamin D receptor (VDR) gene polymorphisms and risk of coronary artery disease (CAD): systematic review and meta-analysis. Biochem Genet. 2021;59(4):813-836. doi:10.1007/s10528-021-10038-x.
  14. Tsuber V, Kadamov Y, Brautigam L, Berglund UW, Helleday T. Mutations in cancer cause gain of cysteine, histidine, and tryptophan at the expense of a net loss of arginine on the proteome level. Biomolecules. 2017;7(3):49. http://dx.doi.org/10.3390/biom7030049
  15. Yuan N, Zhao D, Xu X, Zhang X. Maternal prepregnancy overweight: associations with maternal and offspring weight 4–7 years postpartum.J Diabetes Res. 2026;2026:9989579. doi:10.1155/jdr/9989579.
Публікація:
«Світ медицини та біології» Том 22 № 1 (2026) , с. 113-117
УДК 616-053.31:612.6.05:616.1:616-008.9-07