ВПЛИВ ЗМІН ЕЛЕКТРИЧНОЇ АКТИВНОСТІ ПРЕОПТИЧНОГО ЯДРА ГІПОТАЛАМУСА НА РЕГУЛЯЦІЮ СТАТЕВИХ ГОРМОНІВ У НОРМІ ТА В ЕКСТРЕМАЛЬНИХ СТАНАХ
Експериментальна медицина

ВПЛИВ ЗМІН ЕЛЕКТРИЧНОЇ АКТИВНОСТІ ПРЕОПТИЧНОГО ЯДРА ГІПОТАЛАМУСА НА РЕГУЛЯЦІЮ СТАТЕВИХ ГОРМОНІВ У НОРМІ ТА В ЕКСТРЕМАЛЬНИХ СТАНАХ

Опубліковано 27.11.2025

Автор(и):

Г.А. Емінова
Ю.Б. Ісмаїлов
Т.В. Рустамова
З.Ю. Велієва
А.М. Джафарова
Т.Х. Керімова
Т.Н. Гасимзаде

Анотація:
З метою вивчення змін активності статевих гормонів, зумовлених впливом сірководню та імплантацією електродів у преоптичне ядро гіпоталамуса, було проведено спостереження за 35 самками кроликів. Після стресу оцінювали активність фолікулостимулюючого гормону, лютеїнізуючого гормону та естрадіолу в крові. На 5-у добу рівень фолікулостимулюючого гормону знизився на 0,26 МО/л, лютеїнізуючого гормону – на 0,18 МО/л, естрадіолу – збільшився на 207,4 пг/мл (P<0,001) від норми. У постмодельний період електроенцефалограма і рівень гормонів не поверталися до норми. На 30-й день газового впливу рівні фолікулостимулюючого гормону, лютеїнізуючого гормону і естрадіолу достовірно знизилися (P<0,001). Таким чином, преоптичне ядро гіпоталамуса має складну структуру, відіграє ключову роль у регуляції біологічних функцій організму і займає важливе місце в ендокринній регуляції гіпофізарно-гонадної системи.
Ключові слова:
гіпоталамус преоптичне ядро гормон сірководень токсичний і механічний вплив
Посилання:
  1. Alotiby A. Immunology of Stress: A Review Article. J Clin Med. 2024 Oct 25;13(21):6394. doi: 10.3390/jcm13216394.
  2. Chen HJ, Ngowi EE, Qian L, Li T, Qin YZ, Zhou JJ, et al. Role of Hydrogen Sulfide in the Endocrine System. Front Endocrinol (Lausanne). 2021 Jul 16;12:704620. doi: 10.3389/fendo.2021.704620.
  3. Ismayilov YuB, Salimli TA, Ismayilova AT, Iskandarova ZSh, Jafarova Q.K. The effect of lead acetate on the neuro-immuno- endocrine regulation of the organism and the number of hematological markers. World of medicine and Biology. 2023; 4 (86): 198-203. DOI: 10.26724/2079-8334-2023-4-86-198-202
  4. Liang J, Liu QS, Ren Z, Min K, Yang X, Hao F, et al. Studying paraben-induced estrogen receptor- and steroid hormone-related endocrine disruption effects via multi-level approaches. Sci Total Environ. 2023 Apr 15;869:161793. doi: 10.1016/j.scitotenv.2023.161793.
  5. Ma T, Li C, Nie Z, Miao H, Wu F. Regulatory Effect of Electroacupuncture on Hypothalamic Serotonin and its Receptor in Rats with Cerebral Ischemia. Current Neurovascular Research. 2023; 20(2), 237–243. https://doi.org/10.2174/1567202620666230612110156.
  6. Negoiţă A-I, Amuzescu B, Mihăilescu DF, Bordea C. The Serotonergic System and Its Role in Thermoregulation. Physiologia. 2025; 5(4):37. https://doi.org/10.3390/physiologia5040037.
  7. Oziol L, Alliot F, Botton J, Bimbot M, Huteau V, Levi Y, et al. First characterization of the endocrine-disrupting potential of indoor gaseous and particulate contamination: comparison with urban outdoor air (France). Environ Sci Pollut Res Int. 2017 Jan;24(3):3142-3152. doi: 10.1007/s11356-016-8045-7.
  8. Pawlak K, Bojarski B, Jagusiak W, Wojnar T, Nieckarz Z, Arent Z, et al. An 1800 MHz Electromagnetic Field Affects Hormone Levels, Sperm Quality, and Behavior in Laboratory Rats (Rattus norvegicus). Applied Sciences. 2025; 15(9):5160. https://doi.org/10.3390/app15095160.
  9. Saleem A, Awan T, Akhtar MF. A comprehensive review on endocrine toxicity of gaseous components and particulate matter in smog. Front Endocrinol (Lausanne). 2024 Jan 30;15:1294205. doi: 10.3389/fendo.2024.1294205.
  10. Shahbazi-Gahrouei D, Setayandeh S, Aminolroayaei F, Shahbazi-Gahrouei S. Biological Effects of Non-ionizing Electromagnetic Fields on Human Body and Biological System: A Systematic Literature Review. Journal of Medical Sciences. 2018; 18: 149-156. DOI: 10.3923/jms.2018.149.156.
  11. Solhjou KA, Hosseini SE, Vahdati A, Edalatmanesh MA. Changes in the Hypothalamic-Pituitary-Gonadal Axis in Adult Male Rats Poisoned with Proteus and Biscaya Insecticides. Iran J Med Sci. 2019 Mar;44(2):155-162.
  12. Walker DM, Gore AC. Epigenetic impacts of endocrine disruptors in the brain. Front Neuroendocrinol. 2017 Jan; 44:1-26. doi: 10.1016/j.yfrne.2016.09.002.
  13. Wallace SJ, de Solla SR, Head JA, Hodson PV, Parrott JL, Thomas PJ, et al. Polycyclic aromatic compounds (PACs) in the Canadian environment: Exposure and effects on wildlife. Environ Pollut. 2020 Oct;265(Pt B):114863. doi: 10.1016/j.envpol.2020.114863.
Публікація:
«Світ медицини та біології» Том 21 № 94 (2025) , с. 172-178
УДК 612.43;612.018;615.252;591.147.4