РЕЗУЛЬТАТИ ДЕНСИТОМЕТРИЧНОГО ДОСЛІДЖЕННЯ У ЖІНОК З РАННЬОЮ МЕНОПАУЗОЮ ТА ПЕРЕДЧАСНОЮ ОВАРІАЛЬНОЮ НЕДОСТАТНІСТЮ
Клінічна медицина

РЕЗУЛЬТАТИ ДЕНСИТОМЕТРИЧНОГО ДОСЛІДЖЕННЯ У ЖІНОК З РАННЬОЮ МЕНОПАУЗОЮ ТА ПЕРЕДЧАСНОЮ ОВАРІАЛЬНОЮ НЕДОСТАТНІСТЮ

Опубліковано 04.02.2026

Автор(и):

З.Г. Ахмедова
Azerbaijan State Advanced Training Institute for Doctors named after A. Aliyev image/svg+xml
https://orcid.org/0000-0002-76239726
Е.М. Хатамзаде
Azerbaijan State Advanced Training Institute for Doctors named after A. Aliyev image/svg+xml
https://orcid.org/0009-0007-2327-1523
Г.Г. Бабаєва
Azerbaijan State Advanced Training Institute for Doctors named after A. Aliyev image/svg+xml
https://orcid.org/0000-0002-5805-3741
К.М. Рустамова
Research Institute of Obstetrics and Gynecology
https://orcid.org/0009-0008-6867-6935

Анотація:
Було обстежено 50 жінок, розділених на дві групи: з ранньою менопаузою (n=19) та з передчасною оваріальною недостатністю (n=31). До контрольної групи увійшли 20 жінок із збереженою менструальною функцією. Визначали рівень естрадіолу, вітаміну D та іонізованого кальцію, а також проводили ультразвукову денситометрію (показники SOS, BUA, BQI, T- та Z-критерії). Виконано кореляційний аналіз взаємозв’язків між гормонально-метаболічними та денситометричними параметрами. У пацієнток з передчасною оваріальною недостатністю виявлено більш виражені зміни мінеральної щільності кісткової тканини порівняно з жінками з ранньою менопаузою. Рівень естрадіолу мав слабку негативну кореляцію з показниками денситометрії, тоді як іонізований кальцій – позитивний зв’язок із BQI та T-критерієм. Гіпоестрогенія є ключовим фактором зниження мінеральної щільності кісткової тканини у жінок з ранньою менопаузою та передчасною оваріальною недостатністю. Комплексна оцінка гормонального та метаболічного статусу у поєднанні з денситометрією необхідна для раннього виявлення остеопенічних змін та профілактики остеопорозу.
Ключові слова:
рання менопауза передчасна оваріальна недостатність естрадіол вітамін D кальцій ультразвукова денситометрія мінеральна щільність кісток
Посилання:
  1. Akhiiarova K, Khusainova R, Minniakhmetov I, Mokrysheva N, Tyurin A. Peak Bone Mass Formation: Modern View of the Problem. Biomedicines. 2023; 11(11):2982. doi: 10.3390/biomedicines11112982.
  2. Cai WY, Luo X, Wu W, Song J, Xie NN, Duan C, et al. Metabolic differences in women with premature ovarian insufficiency: a systematic review and meta-analysis. J Ovarian Res. 2022;15(1):109. doi: 10.1186/s13048-022-01041-w.
  3. Costa GPO, Ferreira-Filho ES, Simoes RDS, Soares-Junior JM, Baracat EC, Maciel GAR. Impact of hormone therapy on the bone density of women with premature ovarian insufficiency: A systematic review. Maturitas. 2023;167:105-112. doi: 10.1016/j.maturitas.2022.09.011.
  4. Csehely S, Kun A, Orbán E, Katona T, Orosz M, Herman T, et al. Prevalence of Impaired Bone Health in Premature Ovarian Insufficiency and Early Menopause and the Impact of Time to Diagnosis. Journal of Clinical Medicine. 2025; 14(12):4210. doi: 10.3390/jcm14124210.
  5. ESHRE, ASRM, CREWHIRL and IMS Guideline Group on POI; Panay N, Anderson RA, Bennie A, Cedars M, Davies M, Ee C, et al. Evidence-based guideline: Premature Ovarian Insufficiency. Fertil Steril. 2025;123(2):221-236. doi: 10.1016/j.fertnstert.2024.11.007.
  6. Golezar S, Ramezani Tehrani F, Khazaei S, Ebadi A, Keshavarz Z. The global prevalence of primary ovarian insufficiency and early menopause: a meta-analysis. Climacteric. 2019;22(4):403-411. doi: 10.1080/13697137.2019.1574738.
  7. Jones AR, Enticott J, Ebeling PR, Mishra GD, Teede HT, Vincent AJ. Bone health in women with premature ovarian insufficiency/early menopause: a 23-year longitudinal analysis. Human Reproduction. 2024; 39(5):1013–1022. doi: 10.1093/humrep/deae037.
  8. Kapoor E. Premature Ovarian Insufficiency. Curr Opin Endocr Metab Res. 2023;28:100435. doi: 10.1016/j.coemr.2023.
  9. Meczekalski B, Niwczyk O, Bala G, Szeliga A. Managing Early Onset Osteoporosis: The Impact of Premature Ovarian Insufficiency on Bone Health. J Clin Med. 2023 Jun 14;12(12):4042. doi: 10.3390/jcm12124042.
  10. Nguyen HH, Milat F, Vincent AJ. New insights into the diagnosis and management of bone health in premature ovarian insufficiency. Climacteric. 2021;24(5):481-490. doi: 10.1080/13697137.2021.1917539.
  11. Panay N, Anderson RA, Nappi RE, Vincent AJ, Vujovic S, Webber L, et al. Premature ovarian insufficiency: an International Menopause Society White Paper. Climacteric. 2020;23(5):426-446. doi: 10.1080/13697137.2020.1804547.
  12. Podfigurna A, Maciejewska-Jeske M, Nadolna M, Mikolajska-Ptas P, Szeliga A, Bilinski P, et al. Impact of Hormonal Replacement Therapy on Bone Mineral Density in Premature Ovarian Insufficiency Patients. Journal of Clinical Medicine. 2020; 9(12):3961. doi: 10.3390/jcm9123961.
  13. Samad N, Nguyen HH, Hashimura H, Pasco J, Kotowicz M, Strauss BJ, et al. Abnormal Trabecular Bone Score, Lower Bone Mineral Density and Lean Mass in Young Women With Premature Ovarian Insufficiency Are Prevented by Oestrogen Replacement. Front Endocrinol (Lausanne). 2022;13:860853. doi: 10.3389/fendo.2022.860853.
  14. Shea AK, Buwembo A, Mayhew A, Sohel N, Griffith LE, Raina P. The association between primary ovaria insufficiency and osteoporosis in the Canadian Longitudinal Study on Aging. Menopause. 2021;28(6):693-698. doi: 10.1097/GME.0000000000001756.
  15. Touraine P, Chabbert-Buffet N, Plu-Bureau G, Duranteau L, Sinclair AH, Tucker EJ. Premature ovarian insufficiency. Nat Rev Dis Primers. 2024;10(1):63. doi: 10.1038/s41572-024-00547-5.
Публікація:
«Світ медицини та біології» Том 22 № 1 (2026) , с. 28-32
УДК 618.11-008.64; 616.728.3-007.17-073.7:618.173